System design

Phỏng vấn system design hỏi “thiết kế hệ thống X”. Không có đáp án duy nhất; người phỏng vấn xem cách bạn làm rõ yêu cầu, ước lượng, chọn thành phần và giải thích đánh đổi.

Cách dùng phần này

1. Đọc Phương pháp để có khung trình bày cho một buổi 45 phút.
2. Lướt Building blocks: mỗi thành phần có tóm tắt ngắn và link tới trang chuyên sâu (cache, database, Kafka…).
3. Đọc Latency: cách đo (percentile, fan-out, load test open-loop) và vì sao latency tăng (mạng, hàng đợi, xử lý). Phần này dùng trong mọi bài, nhất là khi trả lời yêu cầu phi chức năng.
4. Luyện các case study. Mỗi bài tập trung vào một vấn đề khó, ghép lại từ kiến thức ở các phần khác.

Case study

Bài	Vấn đề khó nhất
Đặt vé không trùng	Hai người không được đặt cùng một chỗ; giữ chỗ có hạn
Flash sale	Một dòng tồn kho bị hàng chục nghìn request tranh nhau
Chat	Kết nối thời gian thực, lưu và phân trang tin nhắn, trạng thái đã đọc
Newsfeed	Đẩy bài lúc ghi hay gom lúc đọc; người có hàng triệu follower
URL shortener	Sinh mã ngắn, đọc nhiều hơn ghi rất nhiều
Thông báo	Gửi qua nhiều kênh, không gửi trùng, tôn trọng giờ yên lặng
Thanh toán	Không mất tiền, không trừ trùng, đối soát
Leaderboard & counter	Xếp hạng và đếm với lượng ghi lớn
Rate limiter	Đếm request chính xác giữa nhiều instance, chọn thuật toán